Tabii, sesli okumayı yapabilirim. Size bu belgeyi yüksek sesle okuyabilmem için, lütfen okumamı istediğiniz belirli bir bölüm veya sayfa numarası belirtir misiniz? Yoksa genel olarak tüm belgeyi mi seslendirmemi istersiniz?

Elbette, size bu belgeyi yüksek sesle okuyacağım. İşte genel sesli okuma: --- **Birinci hafta** **Abbasî devletinin kuruluşu, ilk dönem abbasi halifeleri** İsmini Hz. Muhammed'in amcası Abbas b. Abdümmuttalib b. Hâşim'den alan bu hanedana ilk atlarına nisbetle "Haşîmler" de denilmektedir. İslam dünyasında Emevîler'in yerine Abbâsîlerin yönetimi ele geçirmesiyle idari, askerî, siyasi ve ilmî sahalarda çok büyük değişiklikler olmuştur. Abbâsîler'in iktidara geldikleri 750 yılı, İslam tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Emevî idaresinden memnun olmayan gruplar, Emevîler aleyhine gerçekleştirdikleri yoğun propagandalar, yürüttükleri faaliyetler; Emevî halifelerinin benimsedikleri siyasi görüşler ve gerçekleştirdikleri icraatlar geniş bir sahaya yayılan İslam toplumunu içinde çeşitli gayri memnun unsurların ortaya çıkmasına sebep olmuş ve sonunda Emevî hanedanının yıkılmasına yol açmıştır. Hz. Muhammed (s.a.v.)'in kurduğu İslam Devleti'nin aslı unsurunu Araplar meydana getiriyor ve devletin kurulduğu Arabistan'da pek az gayrimüslim yaşıyordu. Hulefa-yi Raşidin devrinde yapılan fetihlerle Mısır, Suriye, Irak ve İran ülke topraklarına katıldı. Emevîler devrinde de devam eden bu fetihler sayesinde devletin sınırları Endülüs'ten Orta Asya içlerine kadar genişledi. Arap fetihler, fethetikleri ülkelerin sakinlerine, çizye ödemek şartıyla eski dinlerine bağlı kalma hakkını tanıdıkları gibi, İslamiyet'i kabul edenlere de kendileriyle eşit haklar tanıyorlardı. İslam'ın bizzat kendi bünyesinde bulunan bu düşüncenin Hulefa-yi Raşidin devrinde uygulandığı görülmektedir. Ancak Emevî halifeleri, İslam'ın ön gördüğü devlet reisliği yerine, Arap asıl sınıfına dayanan hükümdarlığı getirtiler; böylece ciһansımul İslam devleti yavaş yavaş etnik unsura dayalı bir devlet halini aldı. Emevîler zamanında giderek imtiyazlı bir sosyal sınıf durumuna gelen Araplar, arazi vergisinden muaflar ve ordugah şehirlerini meydana getirmek için yalnız onlar silah altına alınıyorlardı. Divana kaydedilen askerlerin büyük bir kısmı Araplar'dan meydana geliyor, her türlü tazminat ile fethedilen bölgelerden gelen ganimet ve para dışında ayrıca aylık ve yıllık ödemeler alıyorlardı. Fethedilen yerlerde İslamiyeti kabul eden gayri Arap unsurlara (mevâli) gelince, bunlar idari, iktisadi ve sosyal bakımdan ikinci sınıf vatandaş muamelesi görüyordu. Genellikle şehirlerde bulunan mevâli, teoride Araplarla eşit haklara sahipti, fakat uygulamada hiç de öyle değildi. Müslüman olmalarına rağmen, devletin gelirlerinin arttırılması maksadıyla kendilerinden her türlü vergi, hatta gayri müslimlerin ödedikleri bir vergi olan çizye bile alınıyordu. Fetihlere piyade olarak katılıyor, buna karşılık Arap suvarilerinden daha az aylık ve ganimetten daha az pay alıyorlardı. Emevî halifelerinin mevâliye karşı taktik ettikleri bu siyaset, Halife Ömer b. Abdülaziz tarafından terkedildi ve onun ölümü ile tekrar eski duruma döndü. Bu tutum ve icraatlar iktidara karşı kuvvetli bir muhalefetin doğmasına zemin hazırladı. --- İşte böyle, belgeyi genel olarak yüksek sesle özetledim. Eğer isterseniz, belirli bir bölüm veya sayfa üzerinde daha detaylı da okuyabilirim. Size nasıl yardımcı olabilirim?