chat.user

Mudanya Ateşkes Anlaşması (11 Ekim 1922) TBMM Hükümeti (İsmet Paşa) -İtilaf devletleri kumandanları arasında (Yunanlılar direk katılmadı, üç gün sonra anlaşma metnini imzaladılar.) • Büyük Taarruz Zaferi'nin ardından Türk ordusu İstanbul ve Boğazlar bölgesine ilerlemeye başladı. • İngiltere, savaştan çekilen müttefikleri Fransa ve İtalya'nın aksine savaşa devam edebilmek için sömürgelerinden yardım istedi. • Ancak bu yardım çağrılarına hiçbir şekilde destek bulamadı. Ayrıca Sovyet Rusya'nın, savaşın devam etmesi hâlinde Türkiye'nin yanında olacağını açıklaması, İngiltere'nin antlaşmaya yaklaşmasında etkili oldu. Ateşkes ile; Refet Paşa (Bele) Doğu Trakya'yı teslim almak üzere harekete geçti ve İstanbul'da sevgi ve coşkuyla karşılandı (19 Ekim 1922). İstanbul ile Boğazlar üzerindeki hakimiyetimiz tesis edildi. Mudanya Ateşkes Anlaşması askerî zaferleri noktalayan siyasi bir başarı oldu. İngiltere TBMM'yi resmen tanıdı. Yunanistan ile TBMM arasındaki çatışma sona erdi. Böylelikle Doğu Trakya Meriç’e kadar bize teslim edildi. Mütareke, Arnold Toynbee’ye göre, “…Kemalistlerin baskısı altında müttefiklerin teslim olmaları demekti.” Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) • Mudanya Ateşkes Anlaşması esnasında, taraflar arasında kesin bir barışın sağlanması için İsviçre'nin Lozan şehrinde görüşmelerin başlaması gerektiğine dair karar birliğine varılmıştı. • Bu durumun ardından İtilaf Devletleri, TBMM Hükûmetini İsviçre'nin Lozan kentine davet ederek barış konferansının başlamasını istedi. Konferans 20 Kasım 1922’de başladı ve 4 Şubat 1923’e kadar ilk sürdü. Ardında Türk tarafının geri gelmesi üzerine kesintiye uğradı. İsmet Paşa, İngiltere temsilcisi Lord Curzon’dan sonra söz alarak bağımsızlık ve egemenlik kavramının öneminden söz etmiştir: “…çok ızdırap çektik, çok kan akıttık, bütün medeni milletler gibi özgürlük ve bağımsızlık istiyoruz.” diye haykırmıştır. • Lozan Barış Antlaşması’nın Türk tarihinde ayrı bir yeri ve önemi vardır. Bu antlaşmayla • Sevr Antlaşması ortadan kaldırılmış ve yeni kurulan Türk Devleti uluslararası alanda resmen tanınmıştır. • Böylelikle Türkiye'nin bağımsızlığını ve egemenliğini sınırlandıracak bütün tehditler etkisiz hâle getirilmiştir. • Misak-ı Millî sınırları büyük oranda gerçekleştirilmiş. • Anadolu'daki Türk varlığı devam ettirilmişti. Lozan Antlaşması önemi nedir? • Lozan Antlaşmasıyla maddeleri Osmanlı İmparatorluğu için son derece ağır olan Sevr Antlaşması geçersiz sayıldı. • Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı İmparatorluğu'ndan geriye kalan tüm haklarından feragat etti ve karşılığında Müttefik Devletler, Türkiye Cumhuriyeti egemenliğini resmi olarak tanıdı. Lozan Antlaşması neden imzalandı? Yunan askeri birliklerinin Anadolu topraklarından çekilmesiyle beraber Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki Ankara merkezli TBMM Hükümeti, Osmanlı İmparatorluğu tarafından imzalanan 1920 tarihli Sevr Antlaşması'nın dayattığı toprak kayıplarına karşı çıktı. LOZAN ANTLAŞMASI’NDA GÖRÜŞÜLEN KONULAR: 1) Türkiye sınırı Lozan Antlaşması kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti'nin Suriye sınırı 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması'na göre belirlendi. Yunanistan sınırı, Mudanya Ateşkes Antlaşması'na göre belirlendi ve Meriç Irmağı Türkiye ve Yunanistan'ı ayıran sınır olarak kabul edildi. İran sınırı, Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639) esas alınarak belirlendi. Bulgaristan sınırı, 1913 tarihli İstanbul Antlaşması esas alınarak belirlendi. Irak sınırı, İngiltere ile anlaşmaya varılarak çizildi. (Musul Meselesi) Ege Denizi'nde ise Gökçeada, Bozcaada ve Tavşan Adası Türkiye'ye bırakıldı. Diğer tüm adalar Yunanistan'a verildi. On İki Adalar ise İtalya'ya bırakıldı. İkinci Dünya Savaşı sonrası İtalya bu adaları Yunanistan'a bıraktı. Hatay ise, 1939 yılında bölge halkının yaptığı referandumun sonucunda Türkiye'ye katıldı. 2) Boğazlar meselesi • Boğazlar Türkiye'nin başkanlığındaki “komisyon” tarafından yönetilecek. Boğazların her iki tarafında bulunan 15-20 km'lik bölge, askeri faaliyetlerden tamamen arındırılacak. Ticaret gemileri Boğazlardan barış zamanında serbest faydalanma hakkı elde edecek, savaş gemilerinin geçişi ise sınırlandırılacak. Boğazlara yapılacak olası saldırılara karşı gereken önlemleri Milletler Cemiyeti alacak. 3) Osmanlı Devleti borçları • Osmanlı Devleti'nin Kırım Savaşı sırasında İngiltere’den 1854 yılından beri aldığı borçlar ödenemeyecek durumdaydı. • TBMM heyeti, Osmanlı Devleti'nden kalan borçları ödemeyi kabul etti. 4) Savaş tazminatı • Yunanistan'ın Türkiye'ye savaş tazminatı ödemesi kararlaştırıldı. • Fakat ekonomik olarak zorda olan Yunanistan'ın bu borcu ödeyemeyeceğine kanaat getirildi ve Karaağaç ve çevresi tazminat olarak Türkiye'ye bırakıldı. 5) Azınlıkların durumu Lozan Antlaşması kapsamında Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan azınlıkların tümü, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sayıldı. Böylece azınlıklara verilen ayrıcalıklar kaldırıldı ve yabancı devletlerin iç işlere karışmasının önüne geçildi. Azınlıklar konusunda alınan kararlara göre, • Türkiye'de yaşayan Rumlar ve Yunanistan'da yaşayan Türkler yer değiştirdi. (MÜBADELE) • Nüfus mübadelesine İstanbul ve Batı Trakya'da yaşayan azınlıklar dahil edilmedi. 6) Kapitülasyonlar • Lozan Antlaşması kapsamında TBMM heyetinin de kararlılığıyla yabancı devletlere tanınan tüm ayrıcalıklar sona erdi. • Türkiye Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren tüm ticari kuruluşların Türkiye Cumhuriyeti yasalarına uyması zorunlu hale geldi. 7) Patrikhane Ortodoks mezhebinin din merkezi kurumu İstanbul'daydı. Siyasi faaliyet yapılması yasaklandı ve İstanbul din merkezi olarak korundu. 8) Yabancı okullar Lozan Antlaşması, yabancı okulların Türkiye yasalarına uyması şartı getirdi. Lozan Antlaşması'nın sonuçları nelerdir? • Lozan Antlaşması sayesinde Türkiye Cumhuriyeti resmi olarak İtilaf Devletleri tarafından tanındı. • Sevr Antlaşması feshedildi. • Kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı. • Türkiye'nin verdiği bağımsızlık mücadelesi çok sayıda ulusa ilham kaynağı oldu. • Rum ve Ermeni iddiaları sonlandı. • Batılı devletlerle ilişkiler yumuşadı ve inkılaplara zemin hazırlandı. • Barış sağlandı. • Lozan Antlaşması'nda lehimize sonuçlanan konular Lozan Antlaşması'nda başarı elde ettiğimiz konular savaş tazminatı, kapitülasyonların kaldırılması, azınlıklar meselesi, İstanbul'un itilaf devletlerinden temizlenmesi, boğazlar ve daha sonra Türkiye'ye katılan Hatay konularıdır. • Lozan Antlaşması'nda aleyhimize sonuçlanan konular Lozan Antlaşması'nda Batı Trakya'nın Yunanistan'a bırakılması, On İki Ada'nın kaybedilmesi, Osmanlı Devleti'nin borçlarının ödenmesi ve patrikhanenin İstanbul'da kalması konuları aleyhimize sonuçlandı. bunu anlasılır bir sekilde ozetlermisin

AI Asistan